Karat – co to jest i co oznacza w jubilerstwie?

Karat kamieni szlachetnych – co oznacza ct?

W przypadku diamentów i innych kamieni szlachetnych karat jest jednostką masy. Oznacza się go skrótem ct. Jeden karat odpowiada dokładnie 0,2 grama, więc kamień o masie 2 ct waży 0,4 g.

Nazwa wywodzi się od nasion karobu, czyli drzewa świętojańskiego. Dawniej przypisywano im bardzo zbliżoną masę i wykorzystywano jako naturalny wzorzec przy ważeniu cennych przedmiotów. Obecnie wartość karata jest ściśle ustalona i nie zależy od gatunku kamienia.

Przeliczenie jest proste, ponieważ masę w karatach wystarczy pomnożyć przez 0,2. Najczęściej spotykane wartości przedstawia tabela:

Czy większa masa oznacza większy kamień?

Nie zawsze. Karat określa masę, ale nie mówi bezpośrednio, jak duży kamień będzie wyglądał. Na jego odbiór wpływają między innymi:

• Szlif – proporcje i sposób obróbki zmieniają powierzchnię widoczną z góry oraz ilość odbijanego światła.
• Kształt – kamienie o tej samej masie mogą mieć różną długość, szerokość i wysokość.
• Gęstość minerału – minerały o różnej gęstości zajmują inną objętość przy tej samej masie.
• Proporcje – głęboki kamień może wyglądać na mniejszy z góry niż kamień o szerszej tafli.

Dlatego diament o masie 1 ct może wyglądać inaczej niż szmaragd, rubin lub szafir o tej samej masie. Także dwa diamenty 1 ct nie muszą mieć identycznego wyglądu. Masa jest jednym z parametrów oceny kamienia, obok szlifu, barwy i czystości, czyli elementów zasady 4C.

Karat złota – co oznacza K?

W odniesieniu do złota karat nie jest jednostką masy. Skrót K określa udział czystego złota w stopie. System opiera się na 24 częściach. Złoto 18K zawiera więc 18 części złota na 24, a pozostałe części stanowią domieszki innych metali.

W Polsce zawartość złota często podaje się za pomocą próby, na przykład 585 lub 750. Liczba próby informuje, ile części czystego złota znajduje się w 1000 częściach stopu. Z tego powodu 14K odpowiada próbie 585, a 18K próbie 750.

Im wyższa liczba K, tym większy udział złota w stopie. Nie oznacza to jednak automatycznie większej odporności. Czyste złoto jest miękkie, łatwo się rysuje i może ulegać odkształceniom. Dlatego do produkcji biżuterii dodaje się inne metale, między innymi srebro, cynk lub pallad. Domieszki poprawiają trwałość i mogą wpływać na kolor stopu.

Złoto 24K jest z tego powodu rzadko stosowane w codziennej biżuterii. Stopy 14K i 18K łączą zawartość szlachetnego metalu z większą wytrzymałością potrzebną w pierścionkach, obrączkach czy łańcuszkach. Wyższa próba oznacza więcej złota, ale stop może być bardziej podatny na zarysowania.

Jaka jest różnica między ct a K?

ct dotyczy masy kamienia, a K dotyczy czystości złota. Nie są to wymienne oznaczenia. Diament o masie 1 ct waży 0,2 g, natomiast złoto 1K oznacza jedną część czystego złota w 24-częściowym systemie, a nie masę jednego karata.

Przy zakupie biżuterii warto więc sprawdzić oba parametry osobno. Oznaczenie 0,50 ct opisuje masę kamienia, a próba 585 lub zapis 14K informuje o składzie złotej oprawy. Dzięki temu łatwiej ocenić, co faktycznie oznacza opis wyrobu.

Najprostsza zasada jest taka: ct to masa kamienia, K to zawartość złota. Te same słowa mają wspólne pochodzenie, ale odnoszą się do dwóch różnych właściwości.